Szkolenie z cyberhigieny dla seniorów w Koźlicy

Cyberhigiena w praktyce: hasła, PESEL i prywatność

30 lipca 2026 r. w Domu Ludowym w Koźlicy, siedzibie Klubu „Senior +” w Koźlicy (gmina Igołomia-Wawrzeńczyce), odbyły się pierwsze warsztaty w ramach projektu „Seniorze, działaj bezpiecznie online” realizowanego przez Fundację Instytut Bezpieczeństwa Cyfrowego. W spotkaniu poświęconym ochronie danych osobowych, bezpieczeństwu tożsamości i cyberhigienie wzięło udział 15 seniorów.

Tematem warsztatów było „Cyberhigiena w praktyce: hasła, PESEL i prywatność”. Podczas spotkania rozmawialiśmy o tym, dlaczego nasze dane osobowe są cenne, jak chronić swoją tożsamość oraz jakie codzienne nawyki pomagają bezpieczniej korzystać z Internetu.

Jednym z najważniejszych tematów spotkania był numer PESEL – do czego jest wykorzystywany oraz dlaczego należy go chronić. Uczestnicy dowiedzieli się, na czym polega usługa zastrzeżenia numeru PESEL, kiedy warto z niej skorzystać oraz jakie działania może ograniczyć zastrzeżony PESEL, a których nie blokuje.

Szczególnie dużo pytań dotyczyło właśnie ochrony numeru PESEL. Uczestnicy pytali m.in.:

• po co zastrzegać numer PESEL i w jakich sytuacjach może to pomóc,● jakie czynności są ograniczane po zastrzeżeniu numeru PESEL,
• czego zastrzeżenie numeru PESEL nie blokuje,
• w jaki sposób przestępcy mogą próbować wykorzystać cudze dane.

Dla wielu osób zaskoczeniem była informacja, że cyberprzestępcy mogą wykorzystywać skradzione dane osobowe do prób wyłudzania kredytów lub pożyczek. Rozmawialiśmy o tym, że samo posiadanie numeru PESEL nie oznacza automatycznie możliwości zaciągnięcia zobowiązania, ale w połączeniu z innymi informacjami i metodami stosowanymi przez przestępców może stać się elementem próby oszustwa.

Podczas warsztatów omówiliśmy również sposoby, w jakie przestępcy podszywają się pod inne osoby lub instytucje. Rozmawialiśmy o fałszywych dokumentach, wykorzystywaniu tzw. „słupów” oraz o tym, jak przestępcy budują wiarygodne historie, aby wzbudzić zaufanie swoich ofiar.Szczególną uwagę poświęciliśmy również oszustwom „na legendę”, w których przestępcy podszywają się pod bliskich lub instytucje i wykorzystują emocje swoich ofiar. Rozmawialiśmy o tym, jak ważne jest zachowanie spokoju, weryfikowanie informacji oraz stosowanie prostych zasad bezpieczeństwa w kontaktach z rodziną. Uczestnicy poznali także inicjatywę „Ustal z Babcią hasło”, którą w Małopolsce zainicjowała I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger. To proste, praktyczne i bezkosztowe działanie polegające na ustaleniu rodzinnego hasła może pomóc zweryfikować, czy osoba dzwoniąca rzeczywiście jest tym, za kogo się podaje.

Ważną częścią spotkania była analiza przykładów wiadomości SMS, które mogą być próbą oszustwa. Uczestnicy uczyli się, na co zwracać uwagę przy otrzymywaniu podejrzanych wiadomości i dlaczego warto zatrzymać się przed kliknięciem w link lub przekazaniem swoich danych. Rozmawialiśmy także o mechanizmach działania złośliwego oprogramowania, w tym ransomware, o czym obecnie jest głośno w mediach ze względu na ataki na takie instytucje jak szpitale. Wyjaśnialiśmy, jak chwila nieuwagi może doprowadzić do utraty dostępu do danych, często bardzo wrażliwych. Nie zabrakło również rozmowy o codziennej cyberhigienie – tworzeniu bezpiecznych haseł, dodatkowym zabezpieczeniu kont oraz świadomym korzystaniu z usług internetowych.

Warsztaty miały praktyczny charakter i opierały się na przykładach z życia codziennego. Uczestnicy dzielili się własnymi doświadczeniami oraz historiami, które spotkały ich samych lub ich bliskich. Jedna z rozmów dotyczyła przypadku próby wyłudzenia pieniędzy od członka rodziny uczestniczki poprzez oszustwo związane z dopłatą do wakacji. Takie sytuacje pokazują, że zagrożenia cyfrowe nie są abstrakcyjnym problemem, ale mogą dotknąć każdego z nas.

Spotkanie zostało zrealizowane we współpracy z Klubem „Senior +” w Koźlicy, który wsparł organizację wydarzenia, udostępnił salę i pomógł dotrzeć z informacją do seniorów. Współpraca z lokalnymi organizacjami jest ważnym elementem działań Fundacji Instytut Bezpieczeństwa Cyfrowego, ponieważ pozwala prowadzić edukację bliżej mieszkańców i odpowiadać na ich rzeczywiste potrzeby.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za aktywny udział, pytania i otwartość na rozmowę o bezpieczeństwie w cyfrowym świecie. Wiedza, świadomość i proste codzienne nawyki to jedne z najważniejszych elementów ochrony przed oszustwami internetowymi.

Warsztat sfinansowano ze środków Programu „Działaj Lokalnie” Polsko – Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Filantropii w Polsce oraz ODL Stowarzyszenie Korona Północnego Krakowa.