Szkolenie o dezinformacji w Zielonkach
Jak nie dać się dezinformacji i oszustom? Spotkanie z seniorami w Zielonkach
21 września w Zielonkach odbył się kolejny warsztat w ramach projektu „Seniorze, działaj bezpiecznie online”. Tym razem rozmawialiśmy o dezinformacji, manipulacji i oszustwach w Internecie – przede wszystkim o tym, jak rozpoznawać sygnały ostrzegawcze i sprawdzać informacje, zanim w nie uwierzymy lub przekażemy je dalej.
Na spotkanie przyszły same panie. Od początku panowała serdeczna, otwarta atmosfera, a uczestniczki chętnie włączały się w rozmowę.
Gdzie szukać rzetelnych informacji?
Już pierwsze pytania pokazały, że temat jest bardzo bliski codzienności. Panie chciały wiedzieć przede wszystkim, gdzie szukać rzetelnych informacji i co właściwie zrobić, kiedy trafiają w Internecie na wiadomość, której nie są pewne.
Dlatego zamiast ograniczać się do definicji, skupiliśmy się na konkretnych sytuacjach i sposobach ich analizowania. Rozmawialiśmy o tym, na co zwracać uwagę przy ocenie informacji, jak sprawdzać źródło i dlaczego samo to, że coś wygląda wiarygodnie albo zostało udostępnione przez znajomą osobę, nie oznacza jeszcze, że jest prawdziwe.
Jak działają mechanizmy dezinformacji?
Podczas warsztatu przyglądaliśmy się również mechanizmom, które mogą wpływać na to, co zauważamy, w co wierzymy i czym dzielimy się z innymi.
Na przykładach znalezionych w Internecie omawialiśmy m.in.:
- clickbait, czyli internetową przynętę – nagłówki i treści konstruowane tak, żeby przyciągnąć uwagę i skłonić do kliknięcia,
- cherry picking – wybieranie tylko tych informacji lub danych, które pasują do określonej tezy, przy pomijaniu pozostałych,
- efekt potwierdzenia – tendencję do łatwiejszego przyjmowania informacji, które są zgodne z tym, co już uważamy za prawdziwe,
- deepfake – materiały wygenerowane lub zmodyfikowane przy użyciu technologii AI, które mogą sprawiać wrażenie autentycznych.
Wspólna analiza przykładów pozwalała zobaczyć, że dezinformacja nie zawsze wygląda jak oczywiste kłamstwo. Czasem wykorzystuje prawdziwe informacje, ale przedstawia je w wybiórczy sposób. Innym razem najważniejszym elementem jest forma przekazu – emocjonalny nagłówek, presja czasu albo materiał, który na pierwszy rzut oka wygląda jak prawdziwe nagranie.
Nie tylko dezinformacja, ale też oszustwa
Rozmawialiśmy również o tym, jak podobne mechanizmy mogą być wykorzystywane w oszustwach internetowych. Silne emocje, wzbudzenie niepokoju czy przekonanie, że trzeba zareagować natychmiast, mogą utrudnić spokojną ocenę sytuacji.
Dlatego jednym z najważniejszych elementów bezpieczeństwa pozostaje prosty nawyk: zatrzymać się i sprawdzić, zanim klikniemy, odpowiemy, zapłacimy albo przekażemy informację dalej.
Dziękujemy Centrum Kultury, Promocji i Rekreacji w Zielonkach za współorganizację spotkania oraz wszystkim uczestniczkom za zaangażowanie i przyjazną atmosferę.
Projekt „Seniorze, działaj bezpiecznie online” sfinansowano ze środków Programu „Działaj Lokalnie” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Akademię Rozwoju Filantropii w Polsce oraz ODL Stowarzyszenie Korona Północnego Krakowa.
